Praktyka psychoanalityczna zmienia się z biegiem lat wraz z rozwojem teorii analitycznej. Jest dostępna w prywatnych gabinetach i w pewnym zakresie w placówkach publicznej służby zdrowia. Środowiska psychoanalityczne w różnych krajach poświęcają uwagę kwestii dobrego przygotowania terapeutów i rozwijają formy dawania im oparcia w pracy. W sektorze publicznym popularny jest model integrowania różnych podejść psychoterapeutycznych zarówno w ofercie dla pacjenta, jak i w strukturze zespołów leczących. Intencją analityków i terapeutów psychoanalitycznych jest dążenie do sytuacji, w której pacjent będzie mógł wybrać terapię w podejściu psychoanalitycznym także w publicznej służbie zdrowia, w ramach analitycznie pracującego zespołu, lub też zespołu, w którym myśl analityczna jest akceptowana znana i rozumiana na tyle, by chronić analityczny proces.

W latach 80-tych powstało brytyjskie Association for Psychoanalytic Psychotherapy in the NHS (APP), którego celem jest promocja psychoanalitycznego myślenia i pracy w publicznej służbie zdrowia. Inicjatorem założonej w 1991 roku w Wielkiej Brytanii Europejskiej Federacji Psychoterapii Psychoanalitycznej w Sektorze Publicznym (EFPP) był psychoanalityk i psychiatra Brian Martindale. EFPP powstała jeszcze przed założeniem Unii Europejskiej, lecz w kontekście idei międzynarodowej dyskusji, wymiany i współpracy oraz zmian, które Unia wnosiła. Cele EFPP obejmowały przybliżenie podejścia analitycznego szerokiemu gronu odbiorców, zwiększenie dostępności do leczenia analitycznego dla szerszego spektrum pacjentów w placówkach publicznych, ułatwienie komunikacji pomiędzy psychoterapeutami psychoanalitycznymi z różnych krajów, dyskusję nad standardami szkolenia, określenie wspólnych międzynarodowych minimów szkoleniowych i zwiększenie dostępności szkolenia analitycznego oraz tworzenie „wspólnego domu” dla psychoanalityków i terapeutów wykształconych analitycznie lecz w różnych systemach.

W latach 90 tych polskie środowiska terapeutów psychoanalitycznych zaczęły interesować się możliwością dołączenia do EFPP. Prowadziliśmy psychoanalityczną praktykę terapeutyczną we własnych gabinetach lub w ramach ośrodków. Część z nas miała w przeszłości doświadczenia pracy w uspołecznionej służbie zdrowia, część nadal była zatrudniona w sektorze publicznym w zespołach, które albo pracowały psychoanalitycznie, albo akceptowały to podejście. Większość z nas była w trakcie różnych mniej lub bardziej usystematyzowanych, analitycznie zorientowanych szkoleń – własna terapia analityczna lub analiza, superwizje, grupy seminaryjne, konferencje. Niektórzy sami prowadzili szkolenia w podejściu analitycznym. Wywodziliśmy się z kilku środowisk warszawskich skupionych wokół towarzystw analitycznych i ośrodków: Polskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego, Instytutu Psychoanalizy i Psychoterapii, Instytutu Analizy Grupowej Rasztów, Laboratorium Psychoedukacji; środowiska trójmiejskiego skupionego wokół Ośrodka Psychoterapii Psychoanalitycznej „Trójmiasto” i krakowskiego związanego z Krakowską Szkołą Psychoterapii Psychoanalitycznej i Krakowskim Centrum Psychodynamicznym. Wizja utworzenia krajowego przedstawicielstwa w EFPP  pobudzała ambicje i pragnienia liderów, by zaangażowanie w to przedsięwzięcie wynagradzało podnoszeniem autorytetu własnego i środowiska, które lider reprezentuje. W 1997 roku psychoanalityczne środowisko krakowskie starało się o afiliację w EFPP. Lydia Tischler z ramienia EFPP spotkała się wówczas z Janem Malewskim i Wojciechem Hańbowskim, którzy rekomendowali Instytut Psychoanalizy i Psychoterapii Katarzyny Walewskiej. Stawało się coraz bardziej oczywiste, że żadna z istniejących w Polsce organizacji analitycznych pojedynczo nie może zostać przedstawicielem środowiska. Droga do udziału Polski w strukturach EFPP była otwarta, lecz warunkiem koniecznym było wypracowanie porozumienia pomiędzy przedstawicielami różnych analitycznych środowisk. W końcu lat 90 tych polscy terapeuci byli na Konferencji EFPP w Budapeszcie, potem w Luksemburgu i w 2001 roku w Caen (wrzesień), a następnie w Pradze (październik). W Pradze była już dość duża grupa z Polski: Maciej Musiał, Olga Pilinow, Bartosz Puk, Marzena Witkowska i Justyna Zalewska-Kluska. Te spotkania konferencyjne pozwoliły zbliżyć się i zacząć rozmowy o integracji środowiska. Niedługo po powrocie z Pragi zostało zwołane zebranie, które odbyło się na terenie Laboratorium Psychoedukacji, na które zaproszeni zostali przedstawiciele ośrodków i towarzystw analitycznych. Wiosną 2002 na następne zebranie w Ośrodku Terapii Dziecka w Środowisku na Sobieskiego w Warszawie zaproszeni zostali członkowie analitycznych towarzystw, terapeuci analityczni związani z różnymi ośrodkami, wszyscy zainteresowani tworzeniem polskiego oddziału EFPP. Na tym zebraniu powołana została grupa robocza. W ciągu długiego okresu jej funkcjonowania członkami grupy byli: Władysław Banaś, Halina Pułaska-Borowicz, Danuta Golec, Krzysztof Jusiński, Anna Mikos, Maciej Musiał, Agnieszka Myśliwiec-Ferduła, Iwona Nidecka, Ewa Paszkiewicz, Athanasia Perdiki-Tomkowicz, Olga Pilinow, Dorota Sierpińska, Anna Szypusińska i Marzena Witkowska.  Grupa początkowo myślała o znalezieniu jakiejś formuły organizacyjno-prawnej integrującej istniejące stowarzyszenia i ośrodki, a następnie dała pomysł utworzenia ogólnopolskiego towarzystwa zrzeszającego terapeutów wywodzących się z różnych środowisk. Spotykała się ponad rok w atmosferze, która od nastroju rywalizacji stopniowo przechodziła do często burzliwej lecz koleżeńskiej dyskusji z wolą szukania kompromisów i porozumienia, pomimo napięć i emocjonujących sporów jakie często wybuchały. Spoglądając wstecz, członkowie grupy uważają, że pomimo swojego zaangażowania w różne struktury, do których wtedy należały, a może też po części dlatego, reprezentowały w grupie raczej własny punkt widzenia i to jak same rozumiały interesy środowiska. Minima szkoleniowe EFPP były wyższe niż te, których wymagały ośrodki, czy stowarzyszenia. Te uznawały tylko własne szkolenia. Zakończenie szkolenia, zwłaszcza w ośrodkach budziło u terapeutów uczucie braku wspierającego środowiska. Część uczestników grupy była wówczas w trakcie studiów w psychoanalizie mając jeszcze przed sobą długą drogę do zostania analitykiem.

Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej (PTPP) zostało powołane na zebraniu założycielskim w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie 16.02.2003, a zarejestrowane oficjalnie 29.08.2003. W Radzie i Zarządzie były osoby reprezentujące różne środowiska, by także w ten sposób towarzystwo mogło być wspólne.

PTPP integruje środowisko analityczne. Jest otwarte na różnorodność myślenia analitycznego.  Poszukuje własnej formuły, wypracowuje swoją tożsamość. Zapewnia dostępność i dobrą jakość szkolenia, w tym szkolenia podyplomowego. Pomaga budować i zachowywać poczucie tożsamości zawodowej.  Daje poczucie przynależności i wspólnoty, dba o interesy terapeutów i o etyczną postawę wobec siebie nawzajem i wobec pacjentów. Promuje podejście psychoanalityczne. Towarzystwo stało się ważnym partnerem dla innych organizacji terapeutycznych, również analitycznych, służby zdrowia i różnych instytucji państwowych. PTPP z powodzeniem interweniowało w sprawie podatku VAT i refundacji usług terapeutycznych przez NFZ oraz przepisów regulujących zatrudnienie terapeutów w służbie zdrowia. Było zapraszane do konsultacji w sprawie ustawy o zawodzie psychologa i projektu ustawy która miała regulować zawód terapeuty. Jest jednym z inicjatorów i członkiem grupy roboczej pracującej od nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty.

Obecnie Polska reprezentowana jest w strukturach Europejskiej Federacji Psychoterapii Psychoanalitycznej (EFPP) wyłącznie przez Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej (PTPP). Towarzystwo liczy obecnie 280 członków, w tym 158 spełniających kryteria psychoterapeuty psychoanalitycznego określone w statucie EFPP dla sekcji indywidualnej psychoterapii psychoanalitycznej osób dorosłych i skupia terapeutów z całej Polski.

Kryteria dotyczące uzyskania pełnego członkostwa PTPP (certyfikatu PTPP) są zgodne z międzynarodowymi standardami szkoleniowymi EFPP. W trosce o utrzymanie wysokiego poziomu kształcenia zawodowego i etycznego psychoterapeutów psychoanalitycznych, Rada Szkoleniowa PTPP będzie udzielała rekomendacji konkretnym programom szkoleniowym, realizującym kształcenie teoretyczne i kliniczne w zakresie psychoterapii psychoanalitycznej.